Η Ημερίδα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 5 Ιουνίου 2010 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Γέρακα.
Προηγήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης "Περιβαλλοντικός Διαγωνισμός Ζωγραφικής Δημοτικών Σχολείων".
Στην έκθεση συμμετείχε και το ειδικό Γυμνάσιο από το Ίλιο με παρουσίαση "poster" από την συμμετοχή του σε ευρωπαικό περιβαλλοντικό πρόγραμμα.
...Η οικολογική κρίση που μαστίζει τον άνθρωπο είναι κυρίως κρίση του πολιτισμού, όπως υποστηρίζεται σήμερα από πολλούς επιστήμονες αλλά και από την κοινή γνώμη. Η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος προϋποθέτει την βιωσιμότητα του πολιτισμού.
Ο σύγχρονος πολιτισμός, ο οποίος στηρίχτηκε κυρίως στις αξίες του ουμανισμού, δεν κατάφερε να εμποδίσει την χυδαία εκμετάλλευση ούτε του ανθρώπου από τον άνθρωπο ούτε της φύσης από εκείνον που έπρεπε να είναι ο φροντιστής της. Ο άνθρωπος οδηγήθηκε στην «παραχάραξη του αθλήματος της σχέσης σε μονοτροπία της χρήσης».
… Το Ειδικό Γυμνάσιο Ιλίου συμμετέχει μαζί με άλλα έξι σχολεία από πέντε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες σε κοινό πρόγραμμα (Comenius) ευαισθητοποίησης μαθητών (αυριανοί πολίτες) και εκπαιδευτικών (σημερινοί πολίτες) σε κρίσιμα θέματα που αφορούν το φυσικό περιβάλλον της γηραιάς ηπείρου.
Τοπικά (της ευρωπαϊκής ηπείρου) προβλήματα, όπως η μόλυνση εκτεταμένων περιοχών των υδάτινων οικοσυστημάτων και η ενεργειακή κρίση, ως άμεση απειλή, αλλά και το παγκόσμιο πρόβλημα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ως υπαρκτή απειλή, αποτελούν ανάγκη συνειδητοποιημένων επιλογών και συμπεριφορών κυβερνήσεων και λαών.
Το όλο πρόγραμμα στηρίχτηκε στη διετή συνεχή συνεργασία μεταξύ των σχολείων που συμμετέχουν στην σύμπραξη και στην ομαδική εργασία μαθητών και εκπαιδευτικών σε εθνικό και διακρατικό επίπεδο.
Οι τακτικές κεντρικές συναντήσεις των παιδαγωγικών ομάδων από κάθε σχολείο σε διαφορετική κάθε φορά χώρα που συμμετέχει στο πρόγραμμα, εκτός της παρακολούθησης και προώθησης του έργου, συντελούν στη γνωριμία και αποδοχή της διαφορετικής κουλτούρας, αλλά κυρίως αποδεικνύουν ότι οι διαφορετικοί λαοί μπορούν να συνεργαστούν αρμονικά και δημιουργικά, μπορούν να βρουν κοινά αποδεκτές λύσεις ώστε το μέλλον της Ευρώπης να είναι βιώσιμο και ελπιδοφόρο.
3. Εξοικονόμηση Ενέργειας – Κτήρια
Εισαγωγή από τον Πρόεδρο του Συλλόγου Χημικών Μηχανικών κ. Γ. Ηλιόπουλο
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Ηλιόπουλου.
Εισηγητής : Μάνος Σταματάκης
( Εκπρόσωπος του Πανελληνίου Συλλόγου Χημικών Μηχανικών).
Το "video" της εισήγησης του κ. Σταματάκη
Β’ Μέρος : Ερωτήσεις και τοποθετήσεις από το κοινό
Μετά το τέλος των εισηγήσεων, ακολούθησαν οι ερωτήσεις του κοινού προς τους εισηγητές. Συντονιστής ο Αν/τής Πρόεδρος του Συνδέσμου, Κ. Ρίπης.
To "video" από τη συμμετοχή του κοινού
Ευχαριστίες από τον Πρόεδρο του Συνδέσμου κ. Θ. Σταματίου
Το "Video" από την τοποθέτηση του κ. Σταματίου
Γ’ Μέρος : Εικαστική συνεισφορά στην παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος.
Εικαστικά δρώμενα :
Το χοροθέατρο ΔΑΓΙΠΟΛΗ παρουσίασε απόσπασμα από την παράσταση “SHADOW’S LIGHT”
Ένα μέρος από το χορευτικό τους, στο "video" που ακολουθεί :
Ακόμα ένα δείγμα από την τελευταία παράσταση που έδωσαν στο κατάμεστο θέατρο Π.Κ. στις 29/5. Εδώ, σε πλήρη σύνθεση. Ζητήσαμε την άδεια της βιντεοσκόπησης από τον Γιώργο Χριστάκη και φυσικά δεν μας την αρνήθηκε. Αξίζουν θερμών συγχαρητηρίων για την όλη τους προσπάθεια.
Μέλη του "Πολιτιστικού Συλλόγου κατοίκων Δυτικής Σαχάρας" (περιοχή σε καθεστώς ερημοποίησης), παρουσίασαν πολιτιστικά στοιχεία με το χορευτικό τους συγκρότημα. Ένα μέρος από το χορευτικό τους, στο "video" που ακολουθεί :
Ευχαριστούμε θερμά όλους τους συντελεστές της επιστημονικής ημερίδας καθώς και όλους τους φίλους του Συνδέσμου που βρέθηκαν μαζί μας. Aνανεώνουμε το ραντεβού μας για του χρόνου, σε μιά διαφορετική πόλη της Ανατολικής Αττικής. =================================================
Να θυμίσουμε πως η επιστημονική ημερίδα για το περιβάλλον διοργανώθηκε για 4η χρονιά από τον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Πολιτών Ανατολικής Ατικής
Ο Δήμος Γέρακα σε συνεργασία με τον Αναπτυξιακό & Επιστημονικό Σύνδεσμο Πολιτών Ανατολικής Αττικής Διοργανώνουν επιστημονική ημερίδα στα πλαίσια της
«ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ»
Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στις 5 Ιουνίου 2010, ημέρα Σάββατο και ώρα 18:30 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Γέρακα (Κλειτάρχου & Αριστείδου),
Εισαγωγή : (18:30 – 18:50)
Α. Χαιρετισμοί από τον Δήμαρχο Γέρακα κ. Αθ. Ζούτσο και τον εκπρόσωπο του Συνδέσμου κ. Ι. Καρτέρη. (8΄)
Β. Σύντομοι χαιρετισμοί από Βουλευτές Περιφέρειας Αττικής, τoν Νομάρχη της Ν.Α.Α.Α, από τους Δημάρχους και Προέδρους των Ο.Τ.Α. της περιοχής μας. (10΄)
Α’ Μέρος : Εισηγήσεις θεμάτων (18:50-20:00)
1. "Κλιματικές αλλαγές και Ελληνική πραγματικότητα. Η επόμενη ημέρα (15΄-20΄)
Εισηγητής : Γ. Αρβανίτης. Πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων Χημικών.
2. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές σε συνδυασμό με την έλλειψη υποδομών της Αν. Αττικής. (15΄-20΄)
Μετά το τέλος των εισηγήσεων, θα απαντηθούν ερωτήσεις των εκπροσώπων του τοπικού τύπου και του κοινού. (30΄) ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ (10΄)
Β’ Μέρος : Εικαστική συνεισφορά στην παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος.
(20:10-20:40)
Εικαστικά δρώμενα :
Το χοροθέατρο ΔΑΓΙΠΟΛΗ παρουσιάζει απόσπασμα από την παράσταση “SHADOW’S LIGHT”
Ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου κατοίκων Δυτικής Σαχάρας αναφέρεται στις συνθήκες ερημοποίησης αυτής της περιοχής και παρουσιάζονται πολιτιστικά τους στοιχεία από το χορευτικό τους συγκρότημα.
Στο φουαγιέ του Πνευματικού Κέντρου, θα είναι ανηρτημένα, έργα ζωγραφικής και “posters” Σχολείων, Συλλόγων, Δικτύων και φορέων απ’ όλη την Αν. Αττική.
Πληροφορίες : Οργανωτική Επιτροπή :
Πνευματικό Κέντρο Δήμου Γέρακα : Στ. Δρούγκας – 6936-048564 (stavrosdr@gmail.com)
===================================================== Να θυμίσουμε πως η εκδήλωση για το περιβάλλον διοργανώνεται για 4η χρονιά από τον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Πολιτών Ανατολικής Ατικής με την συνεργασία και την υποστήριξη του Πανελληνίου Συλλόγου Χημικών Μηχανικών.
Το Δ. Σ. του Συλλόγου καλεί τα μέλη και τους φίλους του να παρευρεθούν στην επιστημονική ημερίδα στον Γέρακα, γιατί το περιβάλλον μας αφορά όλους.
======================================================= Πως θα μας βρείτε.
Επί της Λεωφ. Μαραθώνος στο ύψος του " Carrefour" μπαίνετε στην οδό ΕΒΡΟΥ και ακολουθείτε την ΛΕΩΦΟΡΟ ΓΕΡΑΚΑ μέχρι τη NIVEA (BDF). Στο αριστερό σας χέρι είναι η οδός ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ.
Από την ΚΛΕΙΣΘΕΝΟΥΣ επίσης μπορείτε να προσεγγίσετε την "ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ" από το ύψος του SUPER ΜARKET -ΛΙΑΣΚΟΣ
Τέλος το λεωφ. 303 από τον σταθμό - ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠΕΙΟ- κατεβαίνετε στη στάση ΝΙVΕΑ-BDF.
Η παρρησία δεν είναι απλά η ελεύθερη έκφραση γνώμης. Αλλά η έκφραση αυτού που ο κάθε υπεύθυνος πολίτης θεωρεί ως ορθό, απαραίτητο να ειπωθεί και χρήσιμο για το μέλλον του ενός ή του άλλου θεσμού, αν όχι όλης της χώρας.
Είναι η επιμονή στη διατύπωση αυτού που θεωρείται ως αληθινό. Όπου το αληθινό, σύμφωνα και με την ινδική φιλοσοφία, είναι και δίκαιο. Δυστυχώς, στην ελληνική κοινωνία η παρρησία θεωρείται, ακόμα, ως ελάττωμα, αν όχι και αιτία εχθρότητας. Και αυτό συμβαίνει όχι μόνο στην κοινωνία εν γένει, αλλά ακόμα και μέσα σε θεσμούς που τυπικά είναι οργανισμοί συστράτευσης εθελοντών, όπως τα κόμματα και οι θεσμοί που συνδέονται με αυτά.
Τούτο, δε, συμβαίνει διότι, αφενός, υπάρχουν τα συμφέροντα που δεν επιθυμούν να λέγονται (σκληρές αλήθειες για το χαρακτήρα όσων προωθούν και. αφετέρου, διότι πολλοί που κατέχουν αποφασιστικές θέσεις θεωρούν ότι ο αγγελιοφόρος της σκληρής αλήθειας είναι υπεύθυνος για τα προβλήματα που αποκαλύπτονται μέσο» αυτής.
Ο αγγελιοφόρος, όμως, οφείλει να αναδείξει τα προβλήματα, τους κινδύνους, να πει με θάρρος την αλήθεια και να κάνει προτάσεις. Εξάλλου, η αλήθεια αποτελεί παραγωγική δύναμη, όσο αντιπαθητική και να είναι, όση σκληρότητα και αν εμπεριέχει. Αποτελεί το θεμέλιο κάθε έρευνας, ιδιαίτερα στις κοινωνικές επιστήμες. Ιδιαίτερα σε ένα Ινστιτούτο Μελετών, θα πρέπει η αναζήτηση της να είναι κεντρικός του στόχος.
Ο Περικλής, ενόψει του Πελοποννησιακού πολέμου, πήρε με θάρρος το λόγο στη συνέλευση του Δήμου των Αθηναίων Πολιτών και υπέδειξε τον πόλεμο αντί της ειρήνης. Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι τον προτείνει όχι επειδή η νίκη θα ήταν σίγουρη, αλλά παρά τα ρίσκα ήττας, που με παρρησία ανέφερε και παραδέχτηκε την πιθανότητά της. Ο Περικλής, δηλαδή, διατύπωσε το τι θεωρούσε ως ορθό, χωρίς να κρύψει τα προβλήματα που θα προέκυπταν εάν οι Αθηναίοι υιοθετούσαν τις προτάσεις του.
Συνολικά, η λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας, τουλάχιστον στις καλύτερες στιγμές της, συνέδεε την αναζήτηση της αλήθειας με τη δημοκρατία και προσπαθούσε να δώσει χώρο και χρόνο σε εκείνους που είχαν διαφορετική γνώμη από το «ρεύμα» απόψεων που κυριαρχούσε. Διότι ο υποστηρικτής των απόψεων της πλειοψηφίας δεν χρειαζόταν να έχει παρρησία. Απλά στήριζε αυτά που ενθουσίαζαν το πλήθος και επαναλάμβανε αυτά που ήθελε το τελευταίο να ακούσει. Ο έχων διαφορετική γνώμη, εφόσον είχε επάρκεια επιχειρηματολογίας, ενδιέφερε περισσότερο. Ακόμα και αν οι γνώμες του δεν υιοθετούνταν, τουλάχιστον φώτιζαν κάποιες πλευρές των ζητημάτων που προέκυπταν με βάση τις επιλογές της «πλειοψηφίας».
Είναι φανερό ότι όποιος με παρρησία διατυπώνει τη γνώμη του το κάνει προκειμένου να κερδίσει η γνώμη του επιρροή. Δεν τον ενδιαφέρει η διασφάλιση του εαυτού του. αλλά η «προώθηση» της γνώμης του. Οι χειρότεροι αντίπαλοι μιας τέτοιας στάσης είναι, ασφαλώς, οι μη έχοντες οποιαδήποτε γνώμη και ακόμα εκείνοι που την έλλειψη γνώμης την ανοίγουν σε αυλικό προσόν.
Ο έχων παρρησία αναλαμβάνει και ρίσκα. Δεν τυχαίνει μόνο αναγνώρισης, αλλά μπορεί και να αποκλειστεί ως μη ευχάριστος από εκείνους που έχουν συνηθίσει να είναι ευχάριστοι ή επιθυμούν να έχουν γύρω τους ευχάριστους ανθρώπους. Η παρρησία είναι με άλλα λόγια, ή έπρεπε να είναι, συστατικό της Δημοκρατίας, όπως έχει ήδη αποδείξει με τα έργα του ο Ευριπίδης, εδώ και 24 αιώνες. Συστατικό της λειτουργίας όλων των θεσμών της δημοκρατίας και κατά συνέπεια και των κομμάτων καθώς και των ερευνητικών τους ινστιτούτων...
Το προηγούμενο απόσπασμα είναι μέρος του προλόγου που δημοσιεύτηκε στον τόμο :
Συγγραφέας είναι ο τ. πρόεδρος του Ινστιτούτου Ν. Κοτζιάς.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο. Αξίζει να το "μελετήσετε". Αποτελεί στοχαστικό διαμάντι τόσο για την τεκμηριωμένη αλήθεια που εμπεριέχει αλλά και για τα καμπανάκια που κρούει ένθεν κακείθεν.
Πολύς κόσμος έχει άλλη εντύπωση για το "ΙΣΤΑΜΕ" γιατί ίσως δεν έχει, ακόμη, βγει ανοικτά σαν Ινστιτούτο να συμπλεύσει με τις αγωνίες της κοινωνίας και να ζυμωθεί με τα πραγματικά φλέγοντα θέματα που την απασχολούν.
Κάποιοι δεν διέθεταν ποτέ παρρησία. Εμείς αναζητούμε τους "άλλους". Υπάρχουν γύρω μας παντού. Οι τωρινές συνθήκες είναι αυτές που αργά ή γρήγορα θα τους επιβάλλουν.
Στόχοι στην προεδρία μου στο ΙΣΤΑΜΕ ήταν να αποκαταστήσω τη διοικητική του λειτουργία, να τακτοποιήσω τα φορολογικά του Ινστιτούτου, να συγκροτηθεί ένα νέο ΔΣ και να συσταθεί ένα Επιστημονικό Συμβούλιο που δεν υπήρχε όταν ανέλαβα πρόεδρος του Ιδρύματος. Να συμβάλω, ακόμα, στη συστράτευση (στο ΙΣΤΑΜΕ όλων των ανθρώπων καλής θέλησης που αναζητούν την αλήθεια, τη γνώση, μέσα από τις πιο διαφορετικές αντιλήψεις και εμπειρίες. Τη δημιουργία ομάδων μελετών και την προσέλκυση εθελοντών στην επιστημονική και πρακτική δραστηριότητα του ιδρύματος.. Να συμβάλω, επίσης, στο δέσιμο ανθρώπων διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων, προερχόμενων από διαφορετικούς τομείς της κοινωνικής δράσης, επιστημόνων, διπλωματών, στρατιωτικών, καλλιτεχνών. Να συνδεθεί η πολιτική με την επιστήμη και όλα αυτά με τον πολιτισμό.
Στόχος των πιο πάνω επιλογών ήταν, ανάμεσα στα άλλα, να αξιοποιηθεί ο πλούτος της διαφορετικότητας στις μελέτες που εκπονούσε και εκδίδει το Ινστιτούτο. Στις διαλέξεις που οργάνωσε.
Στα σεμινάρια και στις συσκέψεις. Στα . Στις επιστημονικές ημερίδες και στα συνέδρια. Στις εκδόσεις του.
Πίστευα και πιστεύω ότι θεμελιακό στοιχείο ενός ζωντανού πολιτικού - επιστημονικού ιδρύματος ήταν και είναι να παροτρύνει στην ανάπτυξη του διαλόγου ανάμεσα στις πιο διαφορετικές σχολές και απόψεις, αρκεί αυτές όλες να υπηρετούν τον πολίτη, την κοινωνία, τη χώρα, με τρόπο δημοκρατικό και διαθέτοντας επάρκεια ανεκτικότητας «προς το άλλο».
Πάντα πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι η «Δημοκρατία» πρέπει να οργανώνεται. Σε αυτά τα πλαίσια, μετά από πρότασή μου και με τον εμπλουτισμό της πρότασης από τα μέλη του ΔΣ του ΙΣΤΑΜΕ, καταλήξαμε να καθιερώσουμε στο έτος 2008-2009 την πρώτη Τετάρτη κάθε μήνα.
Στόχος να δώσουμε τη δυνατότητα να εκφραστούν οργανωμένα από το ΙΣΤΑΜΕ διαφορετικές απόψεις, ακόμα και εντελώς αντίθετες ως προς μια θεματική που θεωρήσαμε ότι είναι σημαντική για την προοδευτική σκέψη στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, να γνωρίζουν οι φίλοι του Ιδρύματος καθώς και όλοι οι ενδιαφερόμενοι εκ των προτέρων πού και πότε οργανώνονταν αυτοί οι διάλογοι. Στα πλαίσια των τελευταίων, πραγματοποιήθηκαν οι εισηγήσεις που παρουσιάζονται στη συνέχεια του παρόντος τόμου. Επί των εισηγήσεων διεξήχθη κατά κανόνα πολύωρες συζητήσεις που δυστυχώς ο χώρος ενός τόμου δεν μας επιτρέπει να τις αναπαραγάγουμε.
Αρχικά είχα σκοπό να διατυπώσω σε αυτό το προλογικό σημείωμα τις σκέψεις μου πάνω στις ειδικές θεματικές που ακολουθούν στον τόμο. Τελικά προτίμησα να διατυπώσω προλογικά ορισμένες πιο γενικές σκέψεις μου για την ανάγκη ελεύθερης έκφρασης γνώμης, της υποστήριξης της γνώμης που διατυπώνεται θαρραλέα, της σχέσης ανάμεσα στην εξουσία και στις νέες ιδέες καθώς και έναντι όσων τις αναζητούν.
Το θάρρος της γνώμης και η ελευθερία έκφρασης: παρρησία
Ποιο είναι το καθήκον των ανθρώπων της πνευματικής εργασίας, όπως εκείνων όσων δραστηριοποιήθηκαν και δραστηριοποιούνται στο ΙΣΤΑΜΕ στις σημερινές δύσκολες συνθήκες ως προς την παραγωγή ιδεών ; Κατά τη γνώμη μου. να τις οργανώσουν και να είναι αποτελεσματική και δημοκρατική μια τέτοια οργάνωση. Προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι, πρώτον, να διασφαλιστεί η δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης γνώμης όλων. Δικαίωμα, όμως, ανεπαρκές. Σε αυτό να προστεθεί το δικαίωμα και η υποχρέωση του θάρρους γνώμης. Της παρρησίας. Πρόκειται για μια στάση ζωής που αποτέλεσε θεμέλιο στην αθηναϊκή δημοκρατία και του κινήματος του διαφωτισμού.
Άλλο ελευθερία γνώμης και άλλο η ελεύθερη έκφρασή της.
Όλα τα συντάγματα ελεύθερης διατύπωσης από κάθε πολίτη της γνώμης του, αρκεί αυτή η γνώμη να μην οδηγεί στην υπόσκαψη των βάσεων επί των οποίων θεμελιώνεται αυτό το ίδιο το δικαίωμα. Κατά τη γνώμη μου, αυτό το δικαίωμα εμπεριέχει στοιχεία παθητικότητας: «δικαιούμαι γνώμης», αφού αποτελεί ένα εν δυνάμει δικαίωμα και όχι η πραγμάτωσή του. Δεν αποτελεί, δηλαδή, υποχρέωση. Αν θέλω, του κάνω χρήση, αν όχι, δεν του κάνω. Μπορώ να διατυπώσω γνώμη, διότι δεν υπάρχει κανένας κατασταλτικός μηχανισμός παρέμβασης κατά την εκφορά της. Δεν οφείλω να το κάνω.
Παρόλο που δεν υπάρχει κάποιος ορατός χωροφύλακας καταστολής της γνώμης ενός πολίτη σε συνθήκες κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, δεν είναι λίγες οι φορές που ένας πολίτης έχει αναστολές να εκφέρει τη γνώμη του και μάλιστα δημόσια. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμα και σε ένα ινστιτούτο όπως είναι το ΙΣΤΑΜΕ και θα αποτελεί πρόγραμμα αποτυχίας του. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι το γιατί μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο και γιατί πράγματι συμβαίνει αυτό; Νομίζω μια ενδιαφέρουσα απάντηση έδωσε ο Φουκώ. Ο μεγάλος Γάλλος φιλόσοφος έδειξε ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες οι άνθρωποι έχουν «εγκαταστήσει έναν χωροφύλακα στον εγκέφαλό» τους και ο οποίος τους αυτολογοκρίνει.
Ποιες δυνάμεις εγκαθιστούν μια τέτοια δύναμη αποτροπής στο μυαλό των ανθρώπων; Νομίζω ότι είναι η αίσθηση ότι μπορεί η έκφραση μιας γνώμης να τιμωρηθεί. Είτε γιατί δεν γίνεται κατανοητή (και για αυτό μπορεί κάποιοι να την περιγελούν), είτε διότι ενοχλεί. Δηλαδή, ότι ο πολίτης νιώθει ότι βρίσκεται ενώπιον ενός κινδύνου να υποστεί τιμωρία εξαιτίας του περιεχομένου της εκφερόμενης γνώμης. Τέτοια τιμωρία θα ήταν η απώλεια εργασίας, φιλίας, κύρους, αναγνώρισης από την παρέα ή τον «προϊστάμενο». Για αυτό πολλοί πολίτες αποφεύγουν να διατυπώσουν δημόσια τη γνώμη τους για ό,τι θεωρούν αληθινό και ορθό. Με άλλα λόγια, ο «μέσος πολίτης» τείνει σε αυτοπεριορισμό ως προς την άσκηση του δικαιώματος στην ελευθερία της γνώμης.
Ισηγορία και παρρησία: η ιστορία διδάσκει.
Προκειμένου ο πολίτης να εκφράζει τη γνώμη του ελεύθερα, δεν αρκεί το δικαίωμα σε αυτή την ελευθερία, αλλά οφείλει να διαθέτει και το θάρρος άσκησης αυτού του δικαιώματος. Να διαθέτει, δηλαδή, παρρησία. Να έχει διαπαιδαγωγηθεί από το οικογενειακό του περιβάλλον, στο σχολείο, στο εσωτερικό των οργανώσεων που ανήκει ή ανήκε καθώς και στο μεγάλο πεδίο της κοινωνίας στην υπεύθυνη άσκηση της παρρησίας, έτσι όπως μας είχαν διδάξει οι πολίτες της αθηναϊκής δημοκρατίας.
Το δικαίωμα έκφρασης γνώμης στην αθηναϊκή δημοκρατία ήταν ένα δικαίωμα ίσο για όλους, η ισηγορία. Αντίθετα, η προτροπή και το θάρρος έκφρασης γνώμης, η παρρησία, απαιτούσε ειδικά χαρακτηριστικά. Χαρακτηριστικά που συστηματικά θελήσαμε να αναπτύξουμε στο ΙΣΤΑΜΕ, στους διαλόγους και στις αναζητήσεις μας. Μπορεί στη σημερινή ελληνική δημοκρατία να έχει καταχωρηθεί το δικαίωμα στην ισηγορία (ίσο δικαίωμα στη γνώμη, βέβαια με πολλαπλές παραβιάσεις, ιδιαίτερα ως προς την ισχύ των ΜΜΕ), αλλά αυτό για το οποίο δεν φροντίζει η πολιτεία και το εκπαιδευτικό σύστημα, ακόμα και τα ΑΕΙ και τα ερευνητικά κέντρα που τείνουν να γραφειοκρατικοποιηθούν, είναι η διασφάλιση της παρρησίας των πολιτών.
Η παρρησία ως το δικαίωμα και η προτροπή έκφρασης γνώμης και πάλης για αυτή. Ως η άρνηση των αυλοκολάκων. Ως μια συνθήκη εντός της οποίας οι πολίτες δεν επιδιώκουν να είναι ευχάριστοι και μόνο. Αντίθετα, επιθυμούν να υπηρετούν τα μακρόχρονα συμφέροντα ενός θεσμού, ενός Ινστιτούτου της πολιτείας, του δημοκρατικού συστήματος και την επιτυχία των ηγετών της χώρας.
Η παρρησία δεν είναι απλά η ελεύθερη έκφραση γνώμης. Αλλά η έκφραση αυτού που ο κάθε υπεύθυνος πολίτης θεωρεί ως ορθό, απαραίτητο να ειπωθεί και χρήσιμο για το μέλλον του ενός ή του άλλου θεσμού, αν όχι όλης της χώρας. Είναι η επιμονή στη διατύπωση αυτού που θεωρείται ως αληθινό. Όπου το αληθινό, σύμφωνα και με την ινδική φιλοσοφία, είναι και δίκαιο. Δυστυχώς, στην ελληνική κοινωνία η παρρησία θεωρείται, ακόμα, ως ελάττωμα, αν όχι και αιτία εχθρότητας. Και αυτό συμβαίνει όχι μόνο στην κοινωνία εν γένει, αλλά ακόμα και μέσα σε θεσμούς που τυπικά είναι οργανισμοί συστράτευσης εθελοντών, όπως τα κόμματα και οι θεσμοί που συνδέονται με αυτά. Τούτο, δε, συμβαίνει διότι, αφενός, υπάρχουν τα συμφέροντα που δεν επιθυμούν να λέγονται (σκληρές αλήθειες για το χαρακτήρα όσων προωθούν και. αφετέρου, διότι πολλοί που κατέχουν αποφασιστικές θέσεις θεωρούν ότι ο αγγελιοφόρος της σκληρής αλήθειας είναι υπεύθυνος για τα προβλήματα που αποκαλύπτονται μέσο» αυτής.
Ο αγγελιοφόρος, όμως, οφείλει να αναδείξει τα προβλήματα, τους κινδύνους, να πει με θάρρος την αλήθεια και να κάνει προτάσεις. Εξάλλου, η αλήθεια αποτελεί παραγωγική δύναμη, όσο αντιπαθητική και να είναι, όση σκληρότητα και αν εμπεριέχει. Αποτελεί το θεμέλιο κάθε έρευνας, ιδιαίτερα στις κοινωνικές επιστήμες. Ιδιαίτερα σε ένα Ινστιτούτο Μελετών, θα πρέπει η αναζήτηση της να είναι κεντρικός του στόχος.
Ο Περικλής, ενόψει του Πελοποννησιακού πολέμου, πήρε με θάρρος το λόγο στη συνέλευση του Δήμου των Αθηναίων Πολιτών και υπέδειξε τον πόλεμο αντί της ειρήνης. Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι τον προτείνει όχι επειδή η νίκη θα ήταν σίγουρη, αλλά παρά τα ρίσκα ήττας, που με παρρησία ανέφερε και παραδέχτηκε την πιθανότητά της. Ο Περικλής, δηλαδή, διατύπωσε το τι θεωρούσε ως ορθό, χωρίς να κρύψει τα προβλήματα που θα προέκυπταν εάν οι Αθηναίοι υιοθετούσαν τις προτάσεις του.
Συνολικά, η λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας, τουλάχιστον στις καλύτερες στιγμές της, συνέδεε την αναζήτηση της αλήθειας με τη δημοκρατία και προσπαθούσε να δώσει χώρο και χρόνο σε εκείνους που είχαν διαφορετική γνώμη από το «ρεύμα» απόψεων που κυριαρχούσε. Διότι ο υποστηρικτής των απόψεων της πλειοψηφίας δεν χρειαζόταν να έχει παρρησία. Απλά στήριζε αυτά που ενθουσίαζαν το πλήθος και επαναλάμβανε αυτά που ήθελε το τελευταίο να ακούσει. Ο έχων διαφορετική γνώμη, εφόσον είχε επάρκεια επιχειρηματολογίας, ενδιέφερε περισσότερο. Ακόμα και αν οι γνώμες του δεν υιοθετούνταν, τουλάχιστον φώτιζαν κάποιες πλευρές των ζητημάτων που προέκυπταν με βάση τις επιλογές της «πλειοψηφίας».
Είναι φανερό ότι όποιος με παρρησία διατυπώνει τη γνώμη του το κάνει προκειμένου να κερδίσει η γνώμη του επιρροή. Δεν τον ενδιαφέρει η διασφάλιση του εαυτού του. αλλά η «προώθηση» της γνώμης του. Οι χειρότεροι αντίπαλοι μιας τέτοιας στάσης είναι, ασφαλώς, οι μη έχοντες οποιαδήποτε γνώμη και ακόμα εκείνοι που την έλλειψη γνώμης την ανοίγουν σε αυλικό προσόν. Ο έχων παρρησία αναλαμβάνει και ρίσκα. Δεν τυχαίνει μόνο αναγνώρισης, αλλά μπορεί και να αποκλειστεί ως μη ευχάριστος από εκείνους που έχουν συνηθίσει να είναι ευχάριστοι ή επιθυμούν να έχουν γύρω τους ευχάριστους ανθρώπους. Η παρρησία είναι με άλλα λόγια, ή έπρεπε να είναι, συστατικό της Δημοκρατίας, όπως έχει ήδη αποδείξει με τα έργα του ο Ευριπίδης, εδώ και 24 αιώνες. Συστατικό της λειτουργίας όλων των θεσμών της δημοκρατίας και κατά συνέπεια και των κομμάτων καθώς και των ερευνητικών τους ινστιτούτων.
Το θάρρος της γνώμης έναντι τον ηγεμόνα και η παρρησία τον τελευταίου
Η διαμάχη του Πλάτωνα όταν μετάβηκε στη Σικελία προκείμενου να εργαστεί ως δάσκαλος του Δίου, όσο και τα γραπτά μεγάλων Κινέζων σοφών που εργάζονταν στη δημόσια διοίκηση, καθώς, επίσης, οι συμβουλές του Μακιαβέλλι προς τον Πρίγκιπα, όλα αυτά έδειξαν ότι η παρρησία είναι απαραίτητη τόσο ως προς τον Δήμο της κοινωνίας, αλλά και ως προς τον κάθε φορά ηγεμόνα, είτε αναφέρεται κανείς σε θέση ενός θεσμού στο σύστημα, είτε προσώπων εντός αυτών των θεσμών.
Απαραίτητη και όταν αποσκοπεί στη διατύπωση, όπως έδειξε ο Πλούταρχος, της όποιας σκληρής αλήθειας προς την ψυχή του ηγεμόνα. Στο ξεβόλευμά του. Στην αποτροπή απώλειας χρόνου. Στην άρνηση της επιλογής μιας ευχάριστης διαδρομής που οδηγεί το πολιτικό σύστημα και άλλους θεσμούς στην καταστροφή. Και αυτό παρόλο που μια τέτοια παρρησία αποτελεί ψυχικό βάρος τόσο και για εκείνον που τη διατυπώνει, όσο και για εκείνον που οφείλει να την ακούσει και να τη λάβει υπόψη του. Ο Ιμμάνουελ Καντ υπογράμμιζε ότι ο άνθρωπος οφείλει να σπάει τα ίδια του τα δεσμά που τον οδηγούν στην οκνηρία της μη αναζήτησης της αλήθειας. Ιδιαίτερα, μάλιστα, όταν αυτό ήταν αποτέλεσμα φόβου έναντι της αλήθειας. Αυτό σημαίνει, τόνιζε ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος του διαφωτισμού, ότι ο άνθρωπος οφείλει να υπερβαίνει την εσωτερική του τάση να βολεύεται.
Την τάση να λειτουργεί ως στρουθοκάμηλος που δεν θέλει να αντικρίζει τα πραγματικά προβλήματα, ιδιαίτερα όταν αυτά είναι πολλά και στενόχωρα. Πρόκειται για μια τάση που μπορεί συχνά να καταλάβει το νου και την ψυχή τόσο απλών ερευνητών σε ένα Ινστιτούτο, όσο και επιχειρηματιών, καθώς και πολιτικών, όπως έδειξε και ι] περίπτωση του Κ. Καραμανλή, αλλά και η συμπεριφορά πολλών άλλων πρωθυπουργών της χώρας, ιδιαίτερα κατά τη δεύτερη θητεία τους. Η παρρησία για τον πολιτικό, σε αυτή την περίπτωση, σημαίνει να λέει την αλήθεια στον εαυτό του. Να μην την κρύβει στη φυλακή των ενοχών του. Να διαθέτουν τόσο ο έχων το θάρρος της γνώμης πολίτης, όσο και ο πολιτικός παρρησία.
Τον κοινό νου και τη δυνατότητα εντοπισμού και κατανόησης της αλήθειας. Να διαθέτουν στέρεη ηθική συνείδηση και τη δυνατότητα να κρίνουν κριτικά γεγονότα και πράξεις. Το κάλλιστο είναι να διαθέτουν σε έναν θεσμό όλοι την ικανότητα παρρησίας, αλλά να μην είναι απαραίτητη, διότι σε αυτό το θεσμό η έκφραση και της πιο δύσκολης, περίεργης και αυστηρής γνώμης θεωρείται αυτονόητο καθήκον, δικαίωμα και υποχρέωση.
Πιστεύω ότι είναι προς το συμφέρον κάθε θεσμού, κάθε επιχειρηματία και πριν από όλα εκείνου του πολιτικού που είναι σημαντικός σε έναν χώρο να διαθέτει ανθρώπους γύρω του με παρρησία. Είναι προς το συμφέρον της κοινωνίας να διαθέτει ηγέτες και διανοούμενους οι οποίοι, αντί να τρέχουν πίσω από πλουσιοπάροχα προγράμματα, διαθέτουν κριτική σκέψη πάνω στα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας.
Σε τελευταία ανάλυση, το θάρρος της γνώμης, η παρρησία, όπως και η ίδια η αλήθεια, όταν ορθά αξιοποιούνται και ασκούνται, αποτελούν πλούτο και παραγωγική δύναμη για την ίδια την κοινωνία. Αποτελούν τον πυρήνα της «αδελφικής σχέσης» ανάμεσα στο Διαφωτισμό και την Κριτική. Προκειμένου να γίνει ο κόσμος καλύτερος, χρειάζεται να φωτίζει κανείς τις αδυναμίες αυτού του κόσμου και να προτείνει τρόπους δημιουργικής υπέρβασής τους. Να διαφωτίζει με παρρησία κριτικά το σημερινό γίγνεσθαι και να προτείνει το άνοιγμα του στο μέλλον.
Η ουσία του Διαφωτισμού είναι η Κριτική. Η κριτική που διαφωτίζει. Και αν είναι ήδη κέρδος για μια κοινωνία να υπάρχουν άνθρωποι που ασκούν, ακούνε και διατυπώνουν μια τέτοια κριτική, ακόμα μεγαλύτερο κέρδος είναι αν ένας ολόκληρος θεσμός, όπως είναι το ΙΣΤΑΜΕ, λειτουργεί και παράγει με κριτικό τρόπο θέσεις που διαφωτίζουν κριτική την κοινωνία. Που τη διευκολύνουν να υπερβεί τις αδυναμίες της και την ενεργητική προώθηση δημοκρατικών εναλλακτικών προς το σήμερα λύσεων.
Είναι ο κριτικός λόγος κάτι το ασήμαντο;
Ο κριτικός διαφωτισμός πίστευε στη δύναμη των λόγων. Στη δύναμη της σαφήνειας. Της θέλησης ανάδειξης των καλών πλευρών του ανθρώπου και όχι του σκοταδιού, του εύκολου και επιφανειακού. Ο Κ. Μαρξ ανέδειξε την κριτική του υπάρχοντος σε θεμελιακό εργαλείο για ένα καλύτερο αύριο. Από την πλευρά του. πάλι, ο Καντ είναι αυτός που συνέδεσε το λόγο του διαφωτισμού με την κριτική. Τότε η Πρωσία, όπου ζούσε, λόγω των εκσυγχρονιστικών της αλλαγών, είχε ανάγκη από νέες ιδέες, νεωτερισμούς και δημιουργικό πνεύμα. Αυτά όλα η εξουσία ήθελε έστω και περιορισμένα να τα επιτρέψει. Δεν αποδεχόταν, όμως, φωνές που θα αμφισβητούσαν τον πυρήνα της εξουσίας, τη Μοναρχία.
Η κριτική, δηλαδή, έπρεπε να φτάνει μέχρι τον προθάλαμο της Αυλής και να παραμένει εκεί. Η κριτική που προσπαθούσε να ξεπεράσει τον αυλόγυρο αντιμετωπιζόταν με την αποσιώπηση. Με υποτιμητικές συμπεριφορές.
Τι ρόλο μπορούσε να παίζει ο δημόσιος κριτικός λόγος ενός φιλοσόφου, σε μια εποχή που ο στρατός είχε ήδη πραγματοποιήσει μια εκσυγχρονιστική αναδιοργάνωση και κέρδιζε πολέμους; Τι ρόλο μπορούσαν να παίζουν τα «λόγια» του κριτικού διαφωτισμού, όταν είχε αρχίσει ήδη η εισαγωγή νέων μεθόδων οργάνωσης της παραγωγής, εμφανιζόταν η μηχανή και οι θετικές επιστήμες έκαναν το θαύμα τους; Τότε που η εξουσία έδειχνε στον κριτικό Λόγο το δρόμο των απορριμμάτων, διότι, υποστήριζε, ότι αυτή δεν άξιζε τίποτα μπροστά στα μεγάλα θαύματα αλλαγών που έφερνε ο υπό ανάπτυξη καπιταλισμός. Παρά, όμως, την αδιαφορία και την αφ' υψηλού αντιμετώπιση του κριτικού λόγου, λαμβάνονταν από πλευράς εξουσίας μέτρα καταστολής της, ακόμα και με το φόνο του φορέα τους (σε εκείνες τις εποχές σωματικό, σήμερα ηθικό και πνευματικό).
Σχολιάζοντας ο Ι. Καντ αυτή τη διττή στάση της εξουσίας απέναντι στον κριτικό Λόγο, (το έργο του για την «Αιώνια Ειρήνη», αναρωτιέται ειρωνικά, απευθυνόμενος στον Πρώσο Μονάρχη, για ποιο λόγο, αφού τα λόγια του δημόσιου κριτικού διανοούμενου δεν αξίζουν ούτε μια δεκάρα, γιατί τότε δεν αφήνουν τον Κριτικό στην ησυχία του να λέει απερίσπαστα αυτά που λέει, τα ανάξια και άνευ σημασίας. Αναρωτιέται, δε, ότι, αφού αυτά όλα όσα λέγονται είναι ανάξια απάντησης, για ποιο λόγο ί) εξουσία καταναλώνει τόσα «πολλά πυρομαχικά» προκειμένου να κάνει τον Κριτικό να σκοπήσει:
Υπάρχει κίνδυνος από τον άχρηστο λόγο;
Η απάντηση στα πιο πάνω ερωτήματα είναι απλή. Ο δημόσιος κριτικός Λόγος, εφόσον είναι πειστικός και τεκμηριωμένος, είναι πάντα επικίνδυνος για την Εξουσία που είναι ανακόλουθη καθώς και έναντι δυνάμεων αδράνειας και στασιμότητας. Και αυτό διότι ο κριτικός Λόγος με ουσία αποτελεί υλική δύναμη. Η κριτική του λόγου μπορεί να τσακίσει την κριτική των όπλων, της καταπίεσης, της εξαγοράς και της αποσιώπησης, αρκεί να βρει δρόμους και τρόπους να φτάσει στο ευρύτερο κοινό. Για αυτό κάθε εξουσία που δεν παραμένει στις συμφωνίες της επιδιώκει να βρει τρόπους να τιθασεύσει τον κριτικό Λόγο και τους φορείς του. Να τους ενσωματώσει με υλικές εξαγορές. Να τους μετατρέψει σε φερέφωνα της. Σε «μπιστόλια». Να τους οδηγήσει στον ξεπεσμό της γκρίνιας και του μικρού.
Ο κριτικός δημόσιος διανοούμενος, όπως και ένα δημιουργικό ίδρυμα, δεν επιδιώκει απλά να θίξει τα κακώς κείμενα. Δεν μεμψιμοιρεί προκειμένου να προσελκύσει το ενδιαφέρον τρίτων. Δεν υποκύπτει στην ευκολία της κριτικής για την κριτική. Αντίθετα, επιδιώκει να βγάλει όλες τις καλές πλευρές των συνομιλητών του, πραγματικών ή φανταστικών. Να ανακαλύψει τις θετικές πλευρές των ανθρώπων με τους οποίους συνεργάζεται, ίσως καμιά φορά και με μια δόση υπερβολής. Αντίθετα, δεν ψάχνει να ανακαλύψει το κακό στους ανθρώπους, το φτηνό, το ποταπό. Επιδιώκει να δώσει κριτική αισιοδοξία στην κοινωνία. Κριτική με την έννοια ότι δεν «πουλά αέρα κοπανιστό» προκειμένου να είναι αρεστός σε εξουσία και εξουσιαστές, αλλά που στηρίζεται σε νέες σκέψεις, σε καινούριες κριτικές προτάσεις. Θέλει να αλλάξει το υπάρχον και για αυτό του κάνει κριτική. Θέλει να το υπερβεί, όχι, όμως, για να το διαλύσει σε νεφελώματα λόγου, σε κακής ποιότητας επιχειρήματα. Αλλά για να ανοίξει δρόμο. Να συμβάλει στην απελευθέρωση της κοινωνίας από τα δεσμά που την έχουν τυλίξει, ακόμα και αν νομίζει ότι προσωρινά τη βολεύουν. Και όλα αυτά τα κάνει, οφείλει να τα κάνει, με παρρησία. Σε αυτή την ανάγκη στρατεύτηκαν «οι Διάλογοι» του ΙΣΤΑΜΕ και σχεδιάζαμε για το 2010 μια νέα σειρά ανοικτών εκδηλώσεων με στόχο την προβολή προτάσεων σε κομβικές θεματικές της ελληνικής κοινωνίας. Ο τίτλος μιας τέτοιας σειράς, πιθανόν πάλι ως «η συζήτηση κάθε πρώτης Τετάρτης του μήνα», θα ήταν «Θέσεις».
Η εξουσία να ακούει και να μη φοβάται την κριτική
Η κριτική έχει τη δύναμη και την ικανότητα να εντοπίζει τις αδυναμίες του υπάρχοντος και να διαφωτίζει για τις δυνατότητες υπέρβασης του. Να απελευθερώνει συνειδήσεις, καταστάσεις, θεσμούς και σχέσεις από δεσμά και να διευκολύνει την πραγμάτωση αλλαγών και μιας πιο δίκαιης κοινωνίας. Η κριτική μέσα από το «Διάλογο πρέπει να οδηγεί σε «θέσεις».
Το ερώτημα είναι ποιος φοβάται την κριτική και αν αυτό είναι δικαιολογημένο. Κατά τη γνώμη μου, την καλώς εννοούμενη κριτική τη φοβόμαστε κατά κάποιο τρόπο όλοι μας. Φοβόμαστε να ανακαλύπτουν τρίτοι τις αδύναμες πλευρές μας και μαζί με (χυτούς να ανακαλύπτουμε και εμείς περισσότερες από εκείνες που γνωρίζουμε. Την κριτική τη φοβάται, ο λόγος γίνεται πάντα για τη δίκαιη κριτική, ασφαλώς περισσότερο εκείνος που είναι συντηρητικός στη νοοτροπία και άδικος στην πράξη. Που δεν επιθυμεί αλλαγές.
Ο φόβος της κριτικής που γίνεται μέσα από το διάλογο είναι υπαρκτός. Αλλά ακόμα πιο πραγματική είναι η χρησιμότητα της. Με την κριτική μπορεί κανείς να προλάβει τα «χειρότερα». Να κάνει έγκαιρες διορθώσεις στα κακώς κείμενα. Να βοηθηθεί να ανοίξει δρόμους στο μέλλον όσο το δυνατό πιο σύντομα και αποτελεσματικά. Για αυτό ο κάθε άνθρωπος, και πριν από όλα οι κάτοχοι εξουσίας, θα πρέπει να μάθουν και να συνηθίσουν να ακούνε κριτικές. Να τις ακούνε όσο η δυνατότητα αλλαγών είναι στο δικό τους χέρι. Διότι, όταν δεν τις ακούσουν στον κατάλληλο χρόνο, τότε, όταν θα τους επιβληθεί ως γενική θέληση της κοινωνίας, θα είναι αργά να αντιδράσουν. Για όποιον αμφιβάλλει δεν έχει παρά να ζητήσει μισής (5ρα ιδιαίτερο μάθημα από τον πρώην πρωθυπουργό της χώρας.
Τρία είδη κριτικής
Στη ζωή υπάρχουν τρία είδη κριτικής:
Ο υπερβολικά «καλός λόγος» των αυλικών και των συστημάτων. Η «κριτική υμνολογία», η οποία εκφέρεται συνεχώς. Η εξουσία και οι εξουσιάζοντες δεν χρειάζεται να κοπιάσουν προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε αυτή και να την ακούνε. Ο λόγος αυτός δεν βοηθά. Δεν χρειάζεται «Διάλογο» για να προκύψει, ούτε οδηγεί σε «θέσεις». Είναι αντιπαραγωγικός. Αποπροσανατολίζει. Σε στιγμές, μάλιστα, δυσκολίας, οι αυλοκόλακες την κάνουν. Είτε ως τα ποντίκια που εγκαταλείπουν το πλοίο που βυθίζεται, είτε ως πριονιστές των κλαδιών επί των οποίων κάθεται ο «υμνούμενος».
Η δεύτερη κριτική είναι η «κακή κριτική». Η μοχθηρή. Αυτή που λέγεται στα παρασκήνια. Αυτή αποφεύγει το «Διάλογο», κινείται στις σκοτεινές περιοχές της σκιάς του. Συνήθως υμνεί την εξουσία «κατά πρόσωπο» και την υβρίζει στην πλάτη. Πρόκειται, εξάλλου, για την ίδια τη λογική που κυριαρχεί στην αυλή της εξουσίας. Οι εξουσιαστές θα την ακούσουν αυτή την κριτική, έστω και αν αυτό γίνει πιο καθυστερημένα από την πρώτη. Όλο και κάποιος θα τους τη μεταφέρει, έστω και με παραποιήσεις, έστω προκειμένου να «θάψει» τον εκφέροντα μια τέτοια κριτική.
Τέλος, υπάρχει ο κριτικός Λόγος. Αυτός που δεν θέλει ούτε να κολακέψει, ούτε να υβρίσει, αυτόν που θέλησε να οργανώσει το ΙΣΤΑΜΕ με τους παρόντες «Διαλόγους». Είναι ο κριτικός λόγος που επιδιώκει να συμβάλει σε μια νέα αρχή. Στη διόρθωση των κακώς κειμένων και να προλάβει λάθη. Που θέλει να αναζητήσει νέες θέσεις ή να εμπλουτίσει υπάρχουσες. Αυτή είναι η κριτική που έχει ανάγκη για να πετύχει η εξουσία, αλλά αυτή είναι που δεν αντέχει να ακούει μια μέσου όρου εξουσία.
Οι πιο πετυχημένες εξουσίες στην ιστορία της ανθρωπότητας είναι εκείνες οι οποίες όχι μόνο άντεχαν τη δημιουργική δημόσια κριτική, αλλά και την επιζητούσαν, δείχνοντας από την πλευρά τους ότι έχουν και εκείνες παρρησία. Διότι ο ορθός Λόγος για να είναι ορθός πρέπει να διασφαλίζει το θάρρος γνώμης του στόματος, αλλά και το θάρρος του αυτιού να ακούει. Να οργανώνει το διάλογο δημοκρατικά, να αποσκοπεί στην αναζήτηση νέων θέσεων, στον εμπλουτισμό παλαιότερων, στην υλοποίηση ό,τι καλύτερου προκύπτει από μελέτες και την έρευνα.
Η Ημερίδα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 5 Ιουνίου 2010 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Γέρακα.
Προηγήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης "Περιβαλλοντικός Διαγωνισμός Ζωγραφικής Δημοτικών Σχολείων".
Στην έκθεση συμμετείχε και το ειδικό Γυμνάσιο από το Ίλιο με παρουσίαση "poster" από την συμμετοχή του σε ευρωπαικό περιβαλλοντικό πρόγραμμα.
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Ζούτσου
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Καρτέρη
Το "video" της εισήγησης του κ. Σταματάκη
To "video" από τη συμμετοχή του κοινού
Το "Video" από την τοποθέτηση του κ. Σταματίου
Ένα μέρος από το χορευτικό τους, στο "video" που ακολουθεί :
Ένα μέρος από το χορευτικό τους, στο "video" που ακολουθεί :
Η Ημερίδα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 5 Ιουνίου 2010 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Γέρακα.
Προηγήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης "Περιβαλλοντικός Διαγωνισμός Ζωγραφικής Δημοτικών Σχολείων".
Στην έκθεση συμμετείχε και το ειδικό Γυμνάσιο από το Ίλιο με παρουσίαση "poster" από την συμμετοχή του σε ευρωπαικό περιβαλλοντικό πρόγραμμα.
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Ζούτσου
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Καρτέρη
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Ηλιόπουλου.
Το "video" από τον χαιρετισμό του κ. Ηλιόπουλου.
Το "video" της εισήγησης του κ. Σταματάκη
To "video" από τη συμμετοχή του κοινού
Το "Video" από την τοποθέτηση του κ. Σταματίου
Ένα μέρος από το χορευτικό τους, στο "video" που ακολουθεί :
Ένα μέρος από το χορευτικό τους, στο "video" που ακολουθεί :
